Merdivende ışık bir süre yanıp kendiliğinden sönsün. Banyo aspiratörü ışık kapandıktan sonra bir süre daha çalışsın. Motor önce yıldızda kalksın, birkaç saniye sonra üçgene geçsin. Bu işlerin hepsinde aynı cihaz var: zaman rölesi.
Aşağıdan ne yapmak istediğinizi seçin; hangi tip zaman rölesinin ya da cihazın işinizi göreceğini göstersin.
HANGİ ZAMAN RÖLESİ?
NE YAPMAK İSTİYORSUNUZ?
Zaman rölesi nedir?
Zaman rölesi, ayarlanan süre dolduğunda kontaklarının konumunu değiştiren bir röledir. Normal bir röle enerji gelince anında çeker; zaman rölesi ise bekler. Ne kadar bekleyeceğini önündeki ayar düğmesiyle siz belirlersiniz.
Panoda raya takılır. Önünde genellikle süre ayar düğmesi, süre aralığı seçici ve çalıştığını gösteren ışıklar bulunur. Arkasında iki grup uç vardır: besleme uçları ve kontak uçları.
Uçlar: A1–A2, 15–16–18
Zaman rölesinin ön yüzünde ya da yan etiketinde bağlantı şeması basılıdır. Çoğu üründe:
- • A1 – A2: Rölenin besleme uçları. Röle buradan beslenir; süre bu uçlara enerji gelince ya da kesilince saymaya başlar.
- • 15: Kontağın ortak ucu.
- • 16: Normalde kapalı (NC) uç; süre dolunca açılır.
- • 18: Normalde açık (NO) uç; süre dolunca kapanır.
Yani yükü 15–18 arasına bağlarsanız süre dolunca çalışır, 15–16 arasına bağlarsanız süre dolunca durur. Besleme gerilimi (örneğin 24 V ya da 230 V) etiketinde yazar; yanlış gerilimle beslenen röle çalışmaz ya da yanar.
Zaman rölesi çeşitleri
Gecikmeli çekme: Besleme gelir, süre dolar, kontak değişir. Elektrik kesilip geldiğinde bütün kompresörlerin, pompaların aynı anda kalkmasını önlemek ve cihazları sırayla çalıştırmak için kullanılır.
Gecikmeli bırakma: Kumanda sinyali kesilir, kontak ayarlanan süre kadar daha çekili kalır. Banyoda ışık kapandıktan sonra aspiratörün birkaç dakika daha çalışması tipik örneğidir.
Flaşör (periyodik): Kontak belirli aralıklarla açılıp kapanır; ikaz lambaları için.
Yıldız-üçgen zaman rölesi: Motoru önce yıldız bağlantıda kaldırır, süre dolunca üçgene geçirir. Arada kısa bir bekleme bırakarak iki kontaktörün aynı anda çekmesini önler.
Çok fonksiyonlu zaman rölesi: Üzerindeki seçiciyle bu modlardan birine ayarlanır. Panoda tek tip röle bulundurmak isteyenler için pratiktir.
Zaman rölesi ile zaman saati aynı şey mi?
Değil. İkisi sık karıştırılıyor:
| |
Zaman rölesi |
Zaman saati (zamanlayıcı) |
| Neye göre çalışır? |
Bir olaydan sonra geçen süreye |
Günün saatine, haftanın gününe |
| Örnek |
Işık kapandıktan 3 dakika sonra aspiratör dursun |
Her akşam 19:00'da vitrin ışığı yansın |
| Nereye takılır? |
Panoya, raya |
Panoya ya da prize |
"Her gün şu saatte açılsın" diyorsanız aradığınız şey zaman saatidir. Prize takılan Cata CT-9182 dijital zaman saati gibi modeller tesisata dokunmadan bu işi görür; diğer seçenekler zaman saatleri kategorimizde.
Merdiven otomatiği de bir zaman rölesidir
Apartman merdivenlerindeki "butona bas, ışık birkaç dakika yansın" sistemi, bu iş için yapılmış özel bir zaman rölesidir: merdiven otomatiği. Katlardaki butonlar paralel bağlanır; hangisine basılırsa basılsın süre baştan başlar. Işığın sürekli yanık kalması ya da hiç yanmaması çoğu zaman bir butonun takılı kalmasından ya da otomatiğin arızasından olur.
Zaman rölesi seçerken nelere bakılır?
- Çalışma modu: gecikmeli çekme, gecikmeli bırakma, flaşör, yıldız-üçgen ya da çok fonksiyonlu.
- Besleme gerilimi: panodaki kumanda gerilimiyle aynı olmalı (24 V, 230 V ya da geniş aralıklı).
- Süre aralığı: saniye, dakika ya da saat; ayarlamak istediğiniz süre aralığın içinde kalmalı.
- Kontak sayısı ve akımı: rölenin kontağı küçük yükler içindir. Motor, ısıtıcı gibi büyük yükleri doğrudan değil, kontaktör üzerinden sürün.
Zaman rölesi panoya bağlandığı için montajı yetkili elektrikçinin işidir. Pano içindeki yerleşim için sigorta kutusu nasıl toplanır yazımıza bakabilirsiniz.
Doğru bilinen yanlışlar
"Zaman rölesi motoru doğrudan çalıştırır"
Zaman rölesinin kontağı küçük akımlar içindir. Motoru kontaktör çalıştırır; zaman rölesi kontaktöre "ne zaman" komutunu verir.
"Zaman rölesi elektrik kesilince süreyi hatırlar"
Çoğu zaman rölesi besleme kesilince sıfırlanır; enerji gelince saymaya baştan başlar. Saat bilgisini tutması gereken işler için zaman saati kullanılır.
"Bütün zaman röleleri aynı şekilde bağlanır"
Uç numaraları ve modlar ürüne göre değişebilir. Bağlamadan önce rölenin üzerindeki şemaya bakın.
Müşterilerimizin en çok sorduğu sorular
"Zaman rölesinde A1 ve A2 ne demek?"
Rölenin besleme uçlarıdır. Röle bu uçlardan enerji alır; süre bu uçlara enerji gelince (gecikmeli çekme) ya da kumanda sinyali kesilince (gecikmeli bırakma) saymaya başlar.
"Banyo aspiratörü ışıkla birlikte kapanıyor, nasıl geciktiririm?"
Gecikmeli bırakma modunda bir zaman rölesiyle. Işık kapandıktan sonra aspiratör ayarlanan süre kadar çalışmaya devam eder. Bazı aspiratörlerin kendi içinde bu özellik hazır gelir; almadan önce ürün bilgisine bakın.
"Zaman rölesinin süresi nasıl ayarlanır?"
Önce süre aralığı seçiciyle aralığı (saniye, dakika, saat) seçin, sonra ayar düğmesiyle bu aralık içindeki süreyi belirleyin. Ayarı enerji kesikken yapmak daha güvenlidir.
Toparlarsak
Zaman rölesi: süre dolunca kontak değiştirir. Gecikmeli çekme bekleyip çalıştırır, gecikmeli bırakma kapatınca bir süre daha çalıştırır.
Uçlar: A1–A2 besleme, 15 ortak, 16 normalde kapalı, 18 normalde açık.
Zaman saati farklıdır: günün saatine göre çalışır.
Röle seçeneklerini röleler kategorimizde bulabilirsiniz. Panonuz için hangi rölenin gerektiğinden emin değilseniz pano fotoğrafını bize gönderin, birlikte bakalım.
İlginizi çekebilecek blog yazıları
Kategoriler